Hoeveel valt er eigenlijk te vertellen over een walnoot? Veel meer dan ik vooraf had gedacht. Tijdens mijn bezoek aan walnotenboerderij La Belle Noix ontdekte ik hoe de noten worden geteeld, geraapt, gewassen, gedroogd, gesorteerd en uiteindelijk verwerkt tot allerlei lekkere producten. Een bezoek aan een walnotenboerderij is daardoor verrassend interessant, ook wanneer je met kinderen op vakantie bent.
Waar vind je walnotenboerderijen in Frankrijk?
De bekendste Franse walnotengebieden liggen rond Grenoble en in de Périgord. De Noix de Grenoble AOP wordt vooral geteeld in de vallei van de Isère, aan de voet van de Vercors. Het productiegebied loopt van het zuiden van de Savoie, via de Isère, tot in het noorden van de Drôme.
Ook de Noix du Périgord AOP is een bekende Franse walnoot. Het bijbehorende productiegebied beslaat delen van onder andere de Dordogne, Lot, Corrèze, Charente, Aveyron en Lot-et-Garonne. Vooral in deze twee delen van Frankrijk kom je walnotenboerderijen, kleine producenten en traditionele oliemolens tegen.
Hoe herken je een walnotenboerderij?
Een walnotenboomgaard heet in het Frans een noyeraie. Je herkent zo’n boomgaard meestal aan de lange, rechte rijen bomen die op ruime afstand van elkaar staan. Walnotenbomen krijgen brede kronen en hebben voldoende licht en lucht nodig. Daardoor zien de boomgaarden er vaak opener uit dan bijvoorbeeld een appelboomgaard.
In het najaar kun je soms walnoten onder de bomen zien liggen. Langs de weg wijzen bordjes met teksten als noix, huile de noix, producteur of vente à la ferme op een boerderijwinkel of walnotenproducent. Vooral in de vallei tussen Grenoble en Valence zie je opvallend veel van deze boomgaarden.
Mijn bezoek aan La Belle Noix
La Belle Noix ligt in Saint-Hilaire-du-Rosier in de Isère, aan de voet van de Vercors. Dorothée en Ludovic runnen hier een biologische walnotenboerderij met ongeveer 32 hectare aan walnotenbomen.
De boerderij is al sinds 1855 in handen van de familie Belle. De ouders van Ludovic plantten in 1978 de eerste echte walnotenboomgaarden. Ludovic vormt daarmee de tweede generatie die zich specifiek met de walnotenteelt bezighoudt. In 2015 kwam Dorothée bij het bedrijf en begonnen zij samen producten op basis van walnoten te maken en rechtstreeks te verkopen. Sinds 2018 zijn de walnoten en de producten van La Belle Noix biologisch gecertificeerd.
Wat ik leuk vond aan het bezoek en de rondleiding, is dat je op één plek vrijwel het hele traject van de walnoot kunt bekijken. Je ziet de boomgaarden en landbouwmachines, maar ook de ruimtes waar de noten worden gewassen, gedroogd, gekraakt en verwerkt. Dorothée vertelt met veel passie en kennis over het hele proces rond de walnoot.
Zeker een aanrader om eens een walnotenboerderij te bezoeken. Onderaan dit artikel vind je de links en alle praktische info!
Wat kun je doen bij La Belle Noix?
Tijdens de schoolvakanties worden er rondleidingen georganiseerd. Daarbij krijg je uitleg over het telen en verwerken van de Noix de Grenoble en bezoek je onder andere de drooginstallaties, de notenkraakmachine, het productieatelier en de oliemolen. Meestal wordt de rondleiding afgesloten met een proeverij.
Je kunt de boerderij ook zelfstandig bekijken met een audiotour. Deze is beschikbaar in verschillende talen, waaronder het Nederlands. Met je smartphone wandel je langs de verschillende onderdelen van het bedrijf. Video’s laten zien hoe de machines tijdens de oogst en verwerking werken, ook wanneer je buiten het oogstseizoen komt.
Op hetzelfde terrein bevindt zich Moulin La Belle Huile. Deze ambachtelijke oliemolen (binnen in de werkplaats) wordt gerund door Séverine, de zus van Ludovic. Hier worden de walnootkernen verwerkt tot goudkleurige walnotenolie. Soms kun je tijdens een rondleiding zien hoe het persen in zijn werk gaat.
Speurtocht voor kinderen bij La Belle Noix
Voor gezinnen is vooral de speurtocht Le Trésor Gourmand de Clara leuk. Kinderen gaan op zoek naar het verdwenen receptenboek van Clara, de overgrootmoeder van de familie. Volgens het verhaal hebben Ludovic en Séverine het boek nodig om mee te kunnen doen aan een belangrijke bakwedstrijd.
Onderweg moeten de deelnemers aanwijzingen verzamelen, materialen gebruiken en hun zintuigen inzetten om de raadsels op te lossen. Tegelijkertijd leren ze meer over de geschiedenis van de boerderij, de walnotenteelt en de verwerking van de noten. Aan het eind ontdekken ze de schat en mogen ze iets uitkiezen (niet verder vertellen hoor ;-))
De speurtocht is geschikt vanaf ongeveer zeven jaar en duurt anderhalf tot twee uur. Je speelt hem met twee tot vijf personen en moet vooraf reserveren. Het is daardoor echt een activiteit voor het hele gezin en niet alleen een korte opdracht voor kinderen tijdens een rondleiding. De speurtocht is ook in het Engels beschikbaar.
Deze boerderij met walnootbomen is sowieso erg kindvriendelijk. Er zijn buiten speeltoestellen en ook binnen kunnen de kinderen zich vermaken als je walnoten komt komt kopen.
Van walnotenboom tot walnotenproduct
De productie begint natuurlijk in de boomgaard. De bomen worden gesnoeid, verzorgd en indien nodig geïrrigeerd. In het najaar vallen de rijpe walnoten op de grond. Een speciale machine rijdt tussen de bomen door om ze zo snel mogelijk te verzamelen.
Na de oogst worden de walnoten direct gewassen. Takjes, gras en aarde worden verwijderd en in een speciaal waterbad worden stenen van de noten gescheiden. Daarna volgt een eerste handmatige controle.
De gewassen walnoten gaan vervolgens naar grote drooginstallaties. Bij La Belle Noix duurt het drogen ongeveer drie tot vier dagen. Daarna worden de noten opnieuw gecontroleerd en op grootte gesorteerd. De grootste exemplaren kunnen als walnoten in de dop worden verkocht. Kleinere noten gaan naar de kraakmachine.
Na het kraken worden de walnootkernen nogmaals met de hand nagekeken. Vervolgens worden ze verpakt, tot olie geperst of in het eigen atelier verwerkt tot zoete en hartige producten. Zelfs de houtsnippers die bij het snoeien van de bomen ontstaan, worden gebruikt. Ze dienen als brandstof voor de installatie die onder andere de walnotendrogers verwarmt.
Walnotenproducten kopen in de boerderijwinkel
Na het bekijken van het productieproces kun je in de boerderijwinkel verschillende producten proeven en kopen. Walnoten zijn heel gezond en helemaal deze biologische walnoten. Natuurlijk zijn er walnoten in de dop, losse walnootkernen en walnotenolie. Daarnaast vind je er onder meer smeerbare walnotenpasta, chocolade-walnotenpasta, hartige spreads, walnotenkoek en gekarameliseerde walnoten.
Ook de gekruide walnoten zijn interessant. Ze worden als hartig borrelhapje verkocht en zijn weer eens iets anders dan de gebruikelijke pinda’s of chips. Verder zijn er onder andere walnotenmeel, wijn van groene walnoten en bakmixen met walnoten verkrijgbaar. De producten worden op de boerderij gemaakt en zijn biologisch gecertificeerd.
Hoe bewaar je walnoten en walnotenolie?
Walnoten in de dop kun je het beste op een droge, koele en donkere plaats bewaren. De dop beschermt de kern tegen licht en lucht. Gepelde walnoten worden door hun hoge vetgehalte sneller bitter en ranzig. Bewaar deze daarom in een goed afgesloten bakje in de koelkast. Voor een langere bewaartijd kun je ze invriezen.
Walnotenolie is eveneens gevoelig voor licht, warmte en zuurstof. Bewaar een ongeopende fles op een koele, donkere plek. Na opening kun je de olie het beste goed afgesloten in de koelkast zetten en binnen enkele maanden gebruiken. Koop liever een kleine fles wanneer je walnotenolie maar af en toe gebruikt.
Praktische informatie voor je bezoek
Een bezoek aan La Belle Noix is een leuke tussenstop wanneer je door de Isère of richting de Vercors reist. Je leert er niet alleen hoe een walnoot wordt geteeld, maar ontdekt ook hoeveel werk er nodig is voordat die ene noot, pot walnotenpasta of fles walnotenolie in de winkel staat.
- Rondleiding: tijdens de Franse schoolvakanties van april tot en met augustus, iedere donderdag om 10.00 uur. Je volgt het hele proces van boomgaard en droogschuur tot notenkraker, oliemolen, verwerkingsruimte en proeverij.
- Duur en prijzen: de rondleiding duurt ongeveer 1,5 uur en kost € 6,00 per volwassene en € 3,00 voor kinderen van 5 tot en met 12 jaar. Kinderen onder de 5 jaar mogen gratis mee. Reserveren wordt aanbevolen.
- Taal: Dorothée doet meestal de rondleiding, zij spreekt goed Engels, wat handig is wanneer je niet voldoende Frans spreekt.
- Zelfstandig bezoeken: tijdens de openingstijden kun je ook zonder rondleiding de winkel bezoeken en een kijkje nemen bij de walnotenboomgaard.
- Zomeropeningstijden: van maandag tot en met zaterdag van 9.00 tot 12.00 uur en van 14.00 tot 18.00 uur. Op zondag is La Belle Noix gesloten.
- Met de camper: je kunt gratis één nacht bij de boerderij overnachten. Er is plaats voor maximaal drie campers.
- Reserveren: via de reserveringswebsite kun je onder andere de culinaire donderdagavond met rondleiding of de speurtocht voor kinderen boeken. De speurtocht kost € 25,00, inclusief een schat.
Meer en actuele info vind je op de website van La Belle Noix.
