Franse keuken

Wie voor het eerst met vakantie naar Frankrijk gaat, denkt vaak aan stokbrood, wijn en kaas. Daar is natuurlijk niets mis mee, maar zodra je er eenmaal rondreist merk je al snel dat de Franse eetcultuur veel breder is dan dat. Juist op vakantie ontdek je hoe sterk eten in Frankrijk met streek, seizoen en dagelijks leven verbonden is.

In Bretagne kom je vanzelf uit bij oesters, mosselen, vissoep, galettes en crêpes. In de Bourgogne zie je weer heel andere smaken terug op tafel, net als in de Elzas, de Provence of de Dordogne. Dat maakt eten in Frankrijk zo leuk: bijna iedere regio heeft zijn eigen producten, eigen gewoontes en eigen klassiekers. Je hoeft er geen culinaire expert voor te zijn om daar volop van te genieten. Een beetje nieuwsgierigheid is vaak al genoeg.

Frankrijk is dan ook een heerlijk vakantieland voor liefhebbers van goed eten. Niet alleen omdat er veel keuze is, maar vooral omdat de kwaliteit van eenvoudige dingen vaak al hoog ligt. Een goede baguette, een stuk rijpe kaas, sappige perziken van de markt, verse worst van de slager of een simpele dagschotel op een druk terras kunnen je vakantie al maken.

Dat betekent niet dat je overal automatisch fantastisch eet. Ook in Frankrijk kun je toeristische adressen treffen waar het tegenvalt. Maar wie een beetje oplet, lokaal koopt en zich openstelt voor regionale gerechten, eet meestal opvallend goed zonder dat het ingewikkeld hoeft te worden.

Natuurlijk kun je in Frankrijk prima boodschappen doen in de supermarkt. Dat is handig, snel en vaak ook helemaal goed voor de basis. Maar juist op vakantie is het zonde om alleen daarvoor te kiezen. Wie iets beter wil eten, stapt ook eens binnen bij de bakker, slager, kaaswinkel, groenteboer of traiteur.

Bij de plaatselijke bakker haal je niet alleen brood, maar vaak ook quiches, taartjes, viennoiserie en hartige snacks voor onderweg. Bij de slager of charcutier vind je worsten, terrines, patés, gegrilde kip en streekproducten waar je thuis niet zo snel aan denkt. En op de kaasafdeling van een goede fromagerie zie je meteen hoeveel verder Frankrijk gaat dan alleen brie of camembert.

Het fijne van lokaal kopen is dat je vaak meteen in gesprek raakt. Je hoeft daarvoor geen perfect Frans te spreken. Een paar woorden doen al veel. Met een vriendelijke begroeting, een glimlach en wat interesse kom je meestal een heel eind. Fransen waarderen het bijna altijd als je moeite doet.

Handige woorden zijn bijvoorbeeld boulangerie voor bakker, boucherie voor slager, fromagerie voor kaaswinkel en charcuterie voor fijne vleeswaren. Vraag je iets niet goed of gaat het te snel, dan kom je met doucement s’il vous plaît of encore une fois vaak al ver genoeg. Juist die kleine contactmomenten maken boodschappen doen in Frankrijk zoveel leuker dan thuis.

Een Franse markt is veel meer dan een plek om snel iets te kopen. Het is een deel van het dagelijks leven. Daar zie je wat er in de streek gegeten wordt, wat in het seizoen is en waar de locals zelf voor in de rij staan. Juist daarom is de markt voor veel vakantiegangers de beste plek om gevoel te krijgen bij een dorp of stad.

Loop niet meteen op de eerste de beste kraam af, maar kijk eerst rustig rond. Waar staat een rij? Welke kaasboer heeft veel vaste klanten? Waar zie je mensen echt proeven, overleggen en meerdere dingen meenemen? Dat zijn vaak goede signalen. Op een fijne markt koop je niet alleen fruit, groenten of vis, maar ook olijven, noten, brood, worst, geroosterde kip, tapenade en streekgebak voor later op de dag.

De markt is ook ideaal als je in een vakantiehuis of op de camping zelf kookt. Met een paar goede ingrediënten maak je zonder veel moeite een maaltijd waar je thuis jaloers op zou zijn. Een salade, een kip van het spit, wat kazen, vers brood en een fles wijn zijn vaak al genoeg voor een perfecte vakantielunch of een ontspannen avondmaal.

Wie graag iets nieuws probeert, zit op de markt helemaal goed. Daar kom je producten tegen die je in Nederland minder vaak ziet of minder snel koopt. Denk aan bloedworst, rillettes, confit, verse geitenkaas, grote knoflookworsten of kleine streektaartjes waar je spontaan trek van krijgt. Niet alles hoeft meteen je favoriet te worden, maar het hoort wel bij de charme van eten in Frankrijk dat je af en toe iets buiten je vaste smaak probeert.

Meer praktische tips voor inkopen onderweg vind je ook op onze pagina over boodschappen doen.

Het mooie van Frankrijk is dat je er zowel heel klassiek als heel eenvoudig goed kunt eten. De ene keer schuif je aan voor een uitgebreid menu, de andere keer eet je op een bankje een nog warme baguette met goede kaas en tomaten van de markt. Allebei kan even geslaagd zijn.

Wie graag regionale gerechten probeert, merkt snel dat de Franse keuken veel verder gaat dan de bekende clichés. In kustgebieden kom je volop vis, schaal- en schelpdieren tegen. In het binnenland zie je meer stoofgerechten, charcuterie, eend, geitenkaas, linzen, paddenstoelen en stevige streekgerechten op de kaart. In de bergen wordt weer rijker en robuuster gekookt. En bijna overal vind je patisserie waar je zonder moeite even voor omloopt.

Niet elk gerecht is meteen voor iedereen weggelegd. Frankrijk houdt nu eenmaal ook van producten en bereidingen waar sommige vakantiegangers even aan moeten wennen. Pens, orgaanvlees, sterke worsten en uitgesproken kazen horen daar net zo goed bij als verfijnde terrines of boterzachte eend. Dat is juist deel van de charme: je ontdekt smaken die minder braaf en minder voorspelbaar zijn dan je gewend bent.

Onze ervaring is simpel: proef eerst, oordeel daarna. Gerechten die op papier zwaar of vreemd klinken, kunnen verrassend lekker zijn als ze goed zijn klaargemaakt. En anders weet je in elk geval weer iets meer over de streek waar je bent.

Ook bij restaurants helpt het om eerst even te kijken voordat je gaat zitten. Een vol terras met veel Fransen is vaak een beter teken dan een lege zaak met grote toeristische foto’s op de kaart. Dat betekent niet dat je alleen in drukke restaurants goed eet, maar het is wel een handige eerste selectie.

Let ook op het soort kaart. Een heel lange menukaart met van alles en nog wat is lang niet altijd de beste keuze. Vaak eet je prettiger bij een zaak met een kortere kaart, een menu van de dag of een paar duidelijke streekgerechten. In veel restaurants is juist de formule of het dagmenu een slimme keuze: overzichtelijk, vaak gunstig geprijsd en meestal afgestemd op wat de keuken die dag echt goed kan maken.

Lees ook de sfeer van een zaak. Waar het levendig klinkt, waar mensen zichtbaar genieten en waar de bediening niet gejaagd oogt, zit je vaak al goed. Frankrijk is geen land waar uit eten alleen om snelheid draait. Tafelen hoort erbij. Neem dus de tijd, zeker tijdens de lunch of op warme zomeravonden wanneer terrassen langzaam vollopen.

Ben je met kinderen op pad, dan hoeft dat nergens een probleem te zijn. In veel dorpen en steden is een eenvoudige lunch met salade, quiche, kip, friet, pasta of een dagschotel zo gevonden. En anders is er altijd nog de klassieke picknickformule: brood, kaas, fruit, charcuterie en iets lekkers erbij. In Frankrijk voelt zelfs dat al snel als een feestmaal.

Wie altijd veilig kiest, mist in Frankrijk vaak het leukste deel. Natuurlijk kun je overal voor steak frites, pizza of een croque-monsieur gaan. Daar is niets mis mee. Maar het is juist leuk om af en toe voor iets te gaan wat typisch is voor de streek waar je bent. Dat kan een visschotel aan de kust zijn, een eendengerecht in het zuidwesten, een geitenkaassalade in het midden van het land of een stevige worst op de barbecue in Bourgogne.

Je hoeft daarbij echt geen culinaire held te zijn. Eén nieuw gerecht proberen tijdens een vakantie is al genoeg om de streek beter te leren kennen. Soms blijkt het geweldig, soms gewoon interessant en soms weet je meteen dat één keer genoeg was. Ook dat hoort erbij.

Het fijne aan Frankrijk is dat eten zelden alleen om het bord draait. De omgeving, het dorpsplein, de markt, de bakker op de hoek, het terras in de avondzon en het gesprek met de verkoper maken het totaalplaatje compleet. Daardoor blijft een eenvoudige lunch vaak net zo goed hangen als een uitgebreid diner.

Wil je echt goed eten op vakantie in Frankrijk, houd het dan simpel. Koop lokaal waar het kan. Kijk wat een streek zelf voortbrengt. Ga naar de markt. Stap eens binnen bij een bakker waar nog een rij staat. Vraag in een restaurant wat het huisgerecht is. En probeer niet alles te vergelijken met thuis, want juist het verschil maakt het leuk.

Frankrijk beloont reizigers die een beetje opletten. Niet met spektakel, maar met kwaliteit. Met brood dat nog naar brood smaakt, met kaas die echt karakter heeft, met aardbeien waar geur aan zit en met maaltijden die vaak verrassend goed zijn zonder veel opsmuk.

Daarom is lekker eten in Frankrijk voor ons geen bijzaak van de vakantie, maar een van de grote redenen om er zo graag te zijn. Of je nu zelf kookt, een markt afstruint of uitgebreid uit eten gaat: de kans is groot dat je onderweg iets proeft waar je thuis nog vaak aan terugdenkt.

En dat is misschien wel het mooiste van Frankrijk als vakantieland. Je komt er niet alleen thuis met foto’s en kilometers, maar ook met smaken, geuren en gerechten die nog lang blijven hangen.